Glyphosate: Agbledede ƒe Atike Si Wozãna Le Agbɔsɔsɔme Kple Vevietɔ
Dɔwɔwɔ ƒe Agble Gãwo
Le agbledede me la, glyphosate nye gbewutike si nye dzogoedzikpe. Ewɔa dɔ to mɔxexe ɖe 5 - enolpyruvylshikimate - 3 - phosphate synthase (EPSPS) enzyme si le numiemiewo me nu. Enzyme sia le vevie ŋutɔ na amino acid ʋeʋĩ siwo le vevie na numiemiewo ƒe tsitsi kple woƒe tsitsi. Esi glyphosate xe mɔ na enzyme sia ta la, egblẽa gbewo ƒe lãmenugbagbeviwo ƒe dɔwɔwɔ nyuie me, si wɔnɛ be woƒuna vivivi eye wokuna. Eƒe ɖoɖo ƒe nɔnɔme na be aŋgbawo xɔae eye wòtsɔnɛ yia numiemie bliboa me, si wua gbea ƒe akpa siwo le anyigba dzi kple esiwo le anyigba te siaa nyuie, si me keawo hã le. Esia na wòwɔa dɔ ŋutɔ le gbe siwo nɔa anyi ɖaa siwo ɖeɖeɖa sesẽna ne menye nenema o la dzi ɖuɖu me.
Glyphosate sɔ kple nukuwo ƒe ɖoɖo vovovowo. Le agblemenuku siwo ŋu wotrɔ asi le (GM) siwo wowɔ be woate ŋu anɔ te ɖe glyphosate - nu, abe soya, bli, kple kotoku ene me la, woate ŋu atsɔe aƒu gbe ɖe nuku siwo le tsitsim dzi tẽ be woatsɔ aɖu gbewo dzi evɔ womagblẽ nu le nukua ŋutɔ ŋu o. Esia trɔ asi le agbledede ƒe mɔnuwo ŋu, si na be woate ŋu atsi gbewo nu nyuie wu eye wòalolo wu, si na be mɔ̃wo ƒe agbledede ƒe hiahiã dzi ɖe kpɔtɔ eye anyigba ƒe ʋuʋu dzi ɖe kpɔtɔ. Gakpe ɖe eŋu la, le agblemenuku siwo menye GM o me la, woate ŋu azã glyphosate atsɔ atsi gbewo nu do ŋgɔ na wo dodo alo le wo ŋeŋe megbe, atsɔ adzra anyigba ɖo na nukuwo ƒaƒã alo akpɔ egbɔ be teƒe siwo woŋe la gakpɔtɔ nye gbe siwo me gbewo mele o.
Le agbledede godo la, glyphosate kpɔa dɔwɔwɔ le teƒe siwo menye agblemenukuwo o hã. Wozãnɛ tsɔ tsia gbewo nu le dɔwɔƒewo, mɔtowo, ketekemɔwo ƒe tɔdzisasrãwo, kple esiwo ƒo xlã elektrikŋusẽdɔwɔƒewo. Esi wònana numiemie siwo womedi o mele nuto siawo me o ta la, ekpena ɖe xɔtuɖaŋuwo ŋu, eɖea dzo ƒe afɔkuwo dzi kpɔtɔna, eye wònaa dedienɔnɔ nyona ɖe edzi.
Togbɔ be viɖe gbogbo aɖewo le glyphosate ŋu hã la, woʋli nya aɖewo le eŋu. Wotsi dzi ɖe ŋusẽ si wòate ŋu akpɔ ɖe nutome kple amegbetɔwo ƒe lãmesẽ dzi ŋu. Numekuku aɖewo ɖee fia be kadodo ate ŋu anɔ lãmesẽnya aɖewo dome, togbɔ be dzɔdzɔmeŋutinunya ƒe nukpɔsusu ɖeka le nya siawo ŋu gakpɔtɔ me ma o hã. Esia wɔe be sedzikpɔlawo le xexeame godoo le ŋku lém ɖe eŋudɔwɔwɔ ŋu nyuie, eye wole se sesẽwo wɔm ku ɖe eƒe zazã ƒe agbɔsɔsɔme, dedienɔnɔ ƒe afɔɖeɖewo, kple eƒe ŋkɔ dede nudidiwo ŋu.
Le nudzraɖoƒe la, ele be woatsɔ glyphosate ade teƒe si fa miamiamia, si me tsi mele o, afisi ɣe ƒe keklẽ tẽ kple nusiwo mewɔ ɖeka o mele o. Ne èle glyphosate zãm la, ele be woado ame ŋutɔ ƒe ametakpɔnu nyuiwo, abe asigɛwo, ŋkumeɖobolo, kple ametakpɔwu ene, be woagage ɖe eme o. Tsɔ kpe ɖe eŋu la, nu alo nubablɛ ɖesiaɖe si wometsɔ wɔ dɔe o tsɔtsɔ ƒu gbe nyuie le vevie be woaƒo asa na ɖiƒoƒo nutome.
Nusiwo wogblɔ tso eŋu
| Adzɔnuwo ƒe Ŋkɔ | Glyphosate ƒe atike | |||||||||
| Atikewo ƒe Mɔfiame | C3H8NO2P | |||||||||
| Molekyulãwo ƒe Kpekpeme | 169.07 ƒe xexlẽme | |||||||||
| Dzedzeme | ɣiwo ƒe atikekuiwo | |||||||||
| Dzoxɔxɔ ƒe Teƒe | 230°C ƒe dzoxɔxɔ | |||||||||
| Toto | 1.747 g/cm3 ƒe kpekpeme | |||||||||
| CAS NO | 1071 - 83 - 6. Ƒe 1999 me | |||||||||
| HS ƒe Sedede | 29319000.9 | |||||||||
| EINECS NO | 213 - 997 - 4. Ƒe 1997 me | |||||||||
| Mᴐbibia | Agbledede ƒe gbewo dzi ɖuɖu, anyigba si womede agble ɖo o ƒe gbewo dzikpɔkpɔ | |||||||||
Dzɔdzɔmeŋusẽŋununya Dzikpɔgbalẽvi
| Adzɔnuwo ƒe Ŋkɔ | Glyphosate ƒe atike | ||||||
| NU | STANDARD VALUE (%) ƑE NUÐEÐEŊUTI . | DODOKPƆ ƑE ASIXƆXƆ(%) . | |||||
| Glyphosate ƒe lolome ƒe akpa % . | ≥95.0 ye nye esi | 95.60% . | |||||
| Formaldehyde ƒe lolome ƒe akpa sue aɖe g/kg | ≤1.2 ƒe xexlẽme | 0.2 | |||||
| Sodium hydroxide si me mekɔna o g/kg | ≤0.2 | 0.1 | |||||
| Nitrosoglyphosate ƒe lolome ƒe akpa sue aɖe mg/kg | ≤1.0 ye nye ema | 0.30% . | |||||
Kpuie ko la
Kpuie ko la, glyphosate, togbɔ be nyaʋiʋliwo le edzi yim le eƒe zazã ŋu hã la, egakpɔtɔ nye atike vevi aɖe le egbegbe agbledede kple gbe siwo menye agblemenukuwo o dzi kpɔkpɔ me. Eƒe dɔwɔwɔ nyuie, eƒe dɔwɔwɔ le mɔ vovovowo nu, kple ŋusẽ si wòkpɔna ɖe agbledede ƒe dɔwɔwɔ nyuie dzi na wònye nusi kpena ɖe xexeame katã ƒe nuɖuɖu wɔwɔ ŋu vevie. Esi numekukuwo le edzi yim eye sededewo le tɔtrɔm la, anɔ eme be glyphosate ƒe etsɔme abia be woada asɔ le eƒe viɖewo kple agbagbadzedze be woakpɔ nusiwo ŋu wotsi dzi ɖo si do ƒome kplii gbɔ.








